Zoeken
Staatssteun
Subonderwerpen

Selectiviteit

Als een voordeel selectief wordt toegekend aan bepaalde ondernemingen of producties, kan er sprake zijn van staatssteun. Steun die decentrale overheden verlenen, zal vaak als selectief worden aangemerkt, omdat de steun enkel ten goede komt aan bepaalde ondernemingen. Wanneer er sprake is van algemene economische maatregelen die openstaan voor alle marktspelers, is er geen sprake van selectiviteit en dus geen staatssteun volgens art. 107 VWEU. Een maatregel die geldt voor één sector is per definitie selectief, waardoor er vaak sprake is van staatssteun.

Schijnbaar objectieve criteria

Maatregelen die op het eerste gezicht een algemeen karakter hebben, kunnen in de praktijk toch selectief uitpakken. Dit is bijvoorbeeld het geval wanneer slechts enkele ondernemingen van de maatregel kunnen profiteren. Een maatregel is dus enkel algemeen wanneer de werkingssfeer van de maatregel niet feitelijk beperkt wordt door factoren die de uitwerking in de praktijk beperken.

Materiële en geografische selectiviteit

Als een maatregel alleen geldt voor bepaalde (groepen) ondernemingen of sectoren, dan is er sprake van materiële selectiviteit. Dit kan zowel juridisch als feitelijk worden vastgesteld door te kijken naar de juridische criteria voor de toekenning van de maatregel en naar de uitwerking van de maatregel. Zo kan een maatregel waar drempelwaarden in op zijn genomen, er toe leiden dat alleen kapitaalkrachtige ondernemingen hier aanspraak op kunnen maken.

Wanneer een maatregel ondernemingen begunstigt in een bepaald deel van het nationale grondgebied, kan er sprake zijn van geografische selectiviteit. Voor decentrale overheden is het vooral van belang om na te gaan in hoeverre er sprake is van materiële selectiviteit, aangezien het beleid van decentrale overheden per definitie een bepaald deel van het nationale grondgebied beslaat.

Twijfelgeval(len)?

Wanneer decentrale overheden steun verlenen waar criteria aan zijn verbonden, is het doorgaans minder duidelijk om materiële selectiviteit vast te stellen. Het bepalen van selectiviteit kan dan gebeuren middels een onderzoek. Meer informatie hierover vindt u in de Notion of State Aid.

Voorbeeld: Openbaar fonds

Een steunmaatregel die wordt verstrekt uit een openbaar fonds gebaseerd op een algemene regeling, waarbij de keuze van de begunstigde onderneming bij de decentrale overheid ligt (discretionaire bevoegdheid), kan staatssteun bevatten (zaak Kimberley).

MEER WETEN OVER DIT ONDERWERP?

Werkt u voor een decentrale overheid of het Rijk en hebt u een vraag over dit onderwerp? Neem dan contact op met de helpdesk van Europa decentraal:

STEL UW VRAAG


Jurisprudentie Selectiviteit

Selectiviteit

Hof van Justitie EU, 6 september 2006. Portugal

Zaak C-88/03. In deze zaak formuleert het Hof voorwaarden waaronder een verlaging van het nationaal belastingtarief aan het selectiviteitscriterium kan worden getoetst. Een maatregel die geldt voor een bepaalde regio van een lidstaat is niet bij voorbaad selectief.

Grondgebied decentrale overheid
Om te beoordelen of een maatregel van een regionale entiteit selectief is, moet worden onderzocht of deze dermate autonoom is dat zij (en niet het centrale bestuur van een lidstaat) een fundamentele rol speelt in de vaststelling van de politieke en economische omgeving waarin ondernemingen opereren.

In dat geval vormt het grondgebied van de decentrale overheid de relevante context om te beoordelen of er sprake is van selectiviteit.

Regionaal grondgebied
Van het regionale grondgebied als relevante context kan worden uitgegaan als de maatregel door de regionale entiteit is genomen in de uitoefening van voldoende autonome bevoegdheden ten opzichte van de centrale overheid. De beslissing moet in dat geval zijn genomen (r.o. 67):

– Door een decentrale overheid met een eigen politieke en administratieve status;
– Zonder dat de centrale overheid rechtstreeks zeggenschap heeft over de inhoud ervan;
– Zonder dat de financiële consequenties ervan worden gecompenseerd door bijdragen van andere regio’s of de centrale overheid.

Hof van Justitie, 15 juli 2004.  Koninkrijk Spanje tegen Commissie van de EG

Zaak C-501/00. Spanje stelde in deze zaak vast dat een bij wet ingevoerde belastingverlaging niet selectief was, omdat deze volgens objectieve criteria voor elke onderneming gold. Het Hof oordeelde dat deze maatregel ten goede feitelijk kwam aan één categorie ondernemingen daarom toch selectief was.

Hof van Justitie, 17 juni 1999. Koninkrijk België tegen Commissie van de EG

Zaak C-75/97. Deze zaak (zaak Maribel) betrof een verhoogde vermindering van de socialezekerheid bijdragen voor handarbeiders. Deze kende de Belgische overheid, in het kader van de Maribelregeling, toe aan werkgevers die hun activiteiten hoofdzakelijk uitoefenen in sectoren die het meest aan de internationale concurrentie zijn blootgesteld.

Overig

Zaak 173/73 Italiaanse textielindustrie, over steun één bepaalde sector
Zaak 248/84 Duitsland, over lokale en regionale steunmaatregelen

Nieuws Selectiviteit

Gemeentelijke fiscale heffingen wellicht staatssteun

Vorige week verscheen in het Financieel Dagblad een artikel over toeristenbelasting en mogelijke onwettigheid. Hierin werd kort gerefereerd aan de staatssteunregels die in dit geval wellicht ook een rol spelen. Hieronder valt meer te lezen over de wijze waarop fiscale maatregelen zich verhouden tot de staatssteunregels.

Lees het volledige bericht

Fiscale vrijstelling voor zuiveringsslib in beginsel geoorloofd

Er lijkt geen sprake van staatssteun te zijn wanneer zuiveringsslib wordt vrijgesteld van afvalstoffenbelasting. Dit is althans het voorlopige oordeel van de Europese Commissie. Met name voor waterschappen is deze vrijstelling relevant, omdat dit van invloed is op hun financiën.
Lees het volledige bericht

Praktijkvragen Selectiviteit

Vormen loonkostensubsidies staatssteun?

Per 1 januari 2015 wordt de Wet Werk en Bijstand (WWB) vervangen door de Participatiewet. Als gemeente worden wij dan verantwoordelijk voor het zorgen voor werk voor mensen met een arbeidsbeperking. Daarom zijn wij van plan om op basis van artikel 10(d) van de Participatiewet loonkostensubsidies aan werkgevers te verstrekken om deze te stimuleren mensen met een arbeidsbeperking in dienst te nemen. Maar zijn loonkostensubsidies in overeenstemming met de Europese staatssteunregels?

Bekijk het antwoord

X