MKB en aanbesteden

Het is het voor het MKB (bedrijven met minder dan 250 werknemers) vaak lastig om toegang te krijgen tot opdrachten van (decentrale) overheden, zowel op nationaal als op Europees niveau. De omvang van deze opdrachten is vaak te groot. In Nederland en in de EU worden verschillende maatregelen genomen om de toegang tot opdrachten voor het MKB te verbeteren.

Small Business Act

Op 25 juni 2008 stelde de Europese Commissie de Small Business Act for Europe (SBA) vast. Dit is een mededeling van de Commissie en is geen juridisch bindend instrument. De SBA moet gunstige ondernemingsvoorwaarden scheppen voor het MKB in de EU, zodat zij verbeterde toegang hebben tot aanbestedingen. Het MKB is van groot belang voor de Europese economie, maar wordt vaak geconfronteerd met bureaucratische obstakels. De SBA moet ook helpen om de doelstellingen van de Europa 2020-strategie te verwezenlijken.

Evaluatie SBA

Volgens de evaluatie van de SBA door de Commissie (2011), is de toegang van het MKB bij aanbestedingsprocedures aan het verbeteren. Lidstaten voeren innovatieve aanbestedingsprocedures in, en ook het invoeren van e-aanbesteden zorgt voor een verbeterde toegang van het MKB tot overheidsopdrachten.

De meest bekende MKB-vriendelijke maatregelen op het gebied van aanbesteden, zijn de verdeling van aanbestedingen in percelen of partijen en een gemakkelijkere toegang tot informatie via gecentraliseerde websites, interactieve webpagina’s en andere ontwikkelingen op het gebied van e-aanbesteden.

European Code of Best Practices

In 2008 stelde de Commissie de European Code of Best Practices op. Deze moet ervoor zorgen dat aanbestedende diensten de mogelijkheden van de aanbestedingsrichtlijnen volledig benutten. Zo kan iedereen deelnemen aan een openbare aanbesteding. De code kan decentrale overheden helpen om strategieën en programma’s te ontwikkelen om de toegang van het MKB tot aanbestedingscontracten te verbeteren. Meer informatie over de code leest u onder beleid.

Evaluatie toegang MKB tot overheidsopdrachten

In 2010 is heeft de Commissie een evaluatie opgesteld naar onder andere de toegang van het MKB tot overheidsopdrachten boven de drempels. Ook werd er gekeken of er in vergelijking met voorgaande jaren vooruitgang te zien is. Tussen 2006 en 2008 heeft het MKB meer opdrachten boven de drempel binnengehaald, dit aantal is niet sterk gestegen.

Ook kwam naar voren dat de grootste barrière voor toegang van het MKB tot aanbestedingen vaak de grote omvang van de contracten is. Een belangrijk mechanisme om de toegang te verbeteren, blijkt uit de evaluatie, is het opdelen van de opdracht in verschillende percelen.

Europese aanbestedingsrichtlijnen

Ter voorbereiding van de Europese aanbestedingsrichtlijnen 2014/23, 24 en 25 heeft de Commissie de Europese aanbestedingssystematiek geëvalueerd. Volgens het Groenboek modernisering aanbestedingsrichtlijnen, is één van de hoofddoelstellingen van de EU-wetgeving inzake overheidsopdrachten om ondernemingen de kans te geven daadwerkelijk te concurreren om overheidsopdrachten in andere lidstaten binnen te halen.

De aanbestedingsrichtlijn 2014/24 bevat dan ook verschillende artikelen die de toegang, van met name MKB en starters tot de Europese aanbestedingsmarkt moeten verbeteren. Zo moet er een nieuw uniform Europees Aanbestedingsdocument ingevoerd worden om de administratieve belasting op het MKB te verminderen (art. 59). Meer hierover leest u in onze notitie over de nieuwe Europese aanbestedingsrichtlijnen en onder wet- en regelgeving.

Nationale aanbestedingswet

Ook op nationaal niveau is er toenemende aandacht voor het aandeel van het MKB bij overheidsopdrachten. De Aanbestedingswet 2012 moet overheidsopdrachten eenvoudiger en transparanter maken. Ook hierover leest u meer onder wet- en regelgeving.

Evaluatie aanbestedingswet

Het ministerie van Economische Zaken heeft onderzoek laten doen naar het effect van de Aanbestedingswet op de ambities die eerder al waren genoemd in de memorie van toelichting bij de wet. In juli 2015 is de Tweede Kamer over de uitkomsten van dit onderzoek geïnformeerd. Er is onder andere onderzoek gedaan naar de toegang van het MKB tot overheidsopdrachten. De resultaten van dat onderzoek leest u in dit document.

Stimuleren MKB via Europese subsidies

De Europese Commissie heeft in haar Europa 2020 strategie een sterke focus gelegd op het stimuleren van het MKB. Dit komt ook terug in de doelstellingen van de Europese structuurfondsen, een doelstelling is bijvoorbeeld  ‘de vergroting van de concurrentiekracht van kleine en middelgrote ondernemingen’. Onder regionaal beleid en structuurfondsen vindt u meer informatie over de Europese subsidies.

MEER WETEN OVER DIT ONDERWERP?

Werkt u voor een decentrale overheid of het Rijk en hebt u een vraag over dit onderwerp? Neem dan contact op met de helpdesk van Europa decentraal:

STEL UW VRAAG


Beleid MKB en aanbesteden

MKB en aanbesteden

European Code of Best Practices

In 2008 stelde de Commissie de European Code of Best Practices op. Deze moet ervoor zorgen dat aanbestedende diensten de mogelijkheden van de aanbestedingsrichtlijnen volledig benutten. Zo kan iedereen deelnemen aan een openbare aanbesteding. De code kan decentrale overheden helpen om strategieën en programma’s te ontwikkelen om de toegang van het MKB tot aanbestedingscontracten te verbeteren.

Aanbestedingen MKB-vriendelijker

Uit de code volgen praktische voorbeelden en richtlijnen die lidstaten en aanbestedende diensten in staat stellen om hun aanbestedingen MKB-vriendelijker te maken. De code geeft antwoord op vragen vanuit het MKB, zoals:
– Moeilijkheden met betrekking tot de omvang van het contract;
– Het verzekeren van toegang tot relevante informatie;
– Het verbeteren van kwaliteit en het begrip van de gegeven informatie;
– Het stellen van proportionele kwalificaties en financiële vereisten;
– Het verlichten van administratieve lasten;
– Het benadrukken van kwaliteit voor geld in plaats van alleen de prijs;
– Het geven van voldoende tijd om een inschrijving voor te bereiden; en
– Het verzekeren van tijdige betaling.

Praktijkvragen MKB en aanbesteden

Publicaties MKB en aanbesteden

Wet- en regelgeving MKB en aanbesteden

MKB en aanbesteden

Ter voorbereiding van de Europese aanbestedingsrichtlijnen 2014/23, 24 en 25 heeft de Europese Commissie de Europese aanbestedingssystematiek geëvalueerd. Hieruit is het Groenboek modernisering aanbestedingsrichtlijnen voortgekomen. Daarin staat dat één van de hoofddoelstellingen van de EU-wetgeving inzake overheidsopdrachten is om ondernemingen de kans te geven daadwerkelijk te concurreren om overheidsopdrachten in andere lidstaten binnen te halen.

Aanbestedingsrichtlijn 2014/24 bevat dan ook verschillende artikelen die de toegang, van met name kmo’s en starters, tot de Europese aanbestedingsmarkt moeten verbeteren. Deze worden hieronder nader besproken.

Uniform Europees Aanbestedingsdocument

Het standaard Europees Uniform Aanbestedingsdocument (UEA) is een bewijsmiddel voor het ontbreken van gronden voor uitsluiting. Het UEA vervangt in Nederland de Eigen Verklaring. Het UEA bestaat uit een formele verklaring van de ondernemer dat de betrokken grond tot uitsluiting niet van toepassing is en/of dat aan het selectiecriterium is voldaan en bevat de relevante informatie die door de aanbestedende dienst wordt verlangd (art. 59 lid 1 richtlijn 2014/24).

Opdelen in percelen

Aanbestedende diensten moeten ertoe worden aangezet om opdrachten in percelen te verdelen. Zij krijgen de verplichting toe te lichten waarom zij dit niet doen (art. 46 richtlijn 2014/24). Hier leest u meer informatie over het opdelen van een aanbestedingsopdracht in percelen.

Beperking eisen voor deelname

Aanbesteden diensten kunnen niet van ondernemers verlangen dat zij een minimale omzet hebben die niet in verhouding staat tot het voorwerp van de opdracht. Als vuistregel geldt dat de omzeteis maximaal twee keer de geraamde waarde van de opdracht mag zijn (art. 58  lid 3 richtlijn 2014/24). Op goede gronden moet het echter mogelijk zijn strengere eisen op te stellen. In Nederland geldt sinds inwerkingtreding van de Aanbestedingswet een omzeteis van maximaal drie keer de geraamde waarde van de opdracht (art. 2.90 Aanbestedingswet).

Meer informatie hierover leest u in het Factsheet 2 ‘Simplifying the rules for bidders’ van de Commissie.

AANBESTEDINGSWET

Ook op nationaal niveau is er toenemende aandacht voor het aandeel van het MKB bij overheidsopdrachten. De Tweede Kamer heeft op 14 februari 2012 ingestemd met de Aanbestedingswet. Deze wet moet ervoor zorgen dat overheidsopdrachten eenvoudiger en transparanter zijn. Op grond van de Aanbestedingswet (art. 1.5) mogen opdrachten bijvoorbeeld niet meer zonder goede reden worden geclusterd. Zo moeten kleinere bedrijven meer kans maken om in aanmerking te komen voor overheidsopdrachten.

X