Juridisch kader DAEB

Diensten van Algemeen (Economisch) Belang (DAEB) worden in meerdere Europese contexten expliciet genoemd. Op deze pagina leest u over deze juridische kaders.

Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie

In het Verdrag betreffende de Werking van de Europese Unie (VWEU) worden DA(E)B expliciet genoemd in de artikelen 14 en 106. Echter, noch uit deze twee bepalingen, noch uit andere wet- en regelgeving inzake DAEB, volgt een alomvattende definitie van DA(E)B.

Commissiegids DAEB

In de Commissiegids DAEB uit 2013 omschrijft de Commissie DAEB als ‘economische activiteiten die het algemeen belang dienen en die de markt, zonder het overheidsoptreden, anders niet (of niet onder dezelfde voorwaarden inzake objectieve kwaliteit, veiligheid, betaalbaarheid, gelijke behandeling of algemene toegang) had verricht’.

Subsidiariteitsbeginsel

De oorzaak van het uitblijven van een afgebakende juridische definitie van DAEB ligt mede in het subsidiariteitsbeginsel. Lidstaten (zowel centrale als decentrale overheden) hebben een discretionaire bevoegdheid – dit is een bepaalde mate van beslissingsvrijheid – om DAEB vast te stellen. Deze discretionaire bevoegdheid wordt echter wel begrensd door de beginselen van proportionaliteit en noodzakelijkheid en daarnaast door de toereikendheid van de markt zelf.

Artikel 14 VWEU

Het hierboven reeds genoemde artikel 14 VWEU benadrukt dat de Europese Unie en de lidstaten gezamenlijk zorg dienen te dragen dat DAEB in overeenstemming met het Europees recht verricht worden. Voor de Europese Commissie biedt artikel 14 VWEU de bevoegdheid om, met inachtneming van de subsidiariteit, toezicht te houden op de invulling van DAEB door de lidstaten, met name ten aanzien van de beginselen van proportionaliteit en noodzakelijkheid.

Protocol nr. 26 over DA(E)B bij het Verdrag

Naast artikel 14 VWEU, biedt Protocol nr. 26 bij het Verdrag van Lissabon over diensten van algemeen belang ook mogelijkheden tot nadere definiëring van het begrip DAEB. In artikel 1 van het Protocol wordt als eis aan DAEB gesteld dat deze een hoog niveau van kwaliteit, veiligheid en toegankelijkheid, gelijke behandeling en betaalbaarheid waarborgen. Omdat het Protocol de discretionaire bevoegdheden van de overheden van de lidstaten om een DAEB te kwalificeren bevestigt, blijft de uiteindelijke kwalificatie van een DAEB in handen van de lidstaten. Dit impliceert overigens niet dat alleen een rijksoverheid tot aanwijzing van een DAEB zou kunnen overgaan. Ook decentrale overheden kunnen een DAEB aanwijzen, mits in overeenstemming met de toepasselijke Europese regels.

MEER WETEN OVER DIT ONDERWERP?

Werkt u voor een decentrale overheid of het Rijk en hebt u een vraag over dit onderwerp? Neem dan contact op met de helpdesk van Europa decentraal:

STEL UW VRAAG


X